Sadələşdirilmiş vergi: kim ödəyə bilər, dərəcəsi 2 faizdir, bəyannamə hər rüb verilir

Qısa cavab: ƏDV-yə qeydiyyatda olmayan və ardıcıl 12 ayda dövriyyəsi 200 000 manatadək olan şəxslər sadələşdirilmiş vergi ödəyə bilər. Dərəcə — dövriyyənin 2 faizi. Bəyannamə və ödəniş — hər rüb, rübdən sonrakı ayın 20-dək. İcarə, topdan ticarət, şirkətlərə xidmət və bir sıra digər fəaliyyətlərdə bu rejim tətbiq olunmur.

Kim ödəyə bilər

218.1.1. bu Məcəllənin XI fəslinin müddəaları nəzərə alınmaqla, ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyata alınmamış və ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) vergi tutulan əməliyyatların həcmi 200.000 manat və ondan az olan şəxslər;

Bundan başqa, dövriyyəsi 200 000 manatdan artıq olan ictimai iaşə müəssisələri də bu hüquqa malikdir (218.1.2).

Seçim hər il 20 apreldək edilməlidir: bəyannamə və ya bu hüquqdan istifadə etməyəcəyiniz barədə yazılı məlumat verilir; seçilmiş metodu ilin sonunadək dəyişmək olmur (218.2).

Kimlər ödəyə bilməz (əsas hallar)

• əmlakın icarəyə verilməsindən və royaltidən gəlir əldə edənlər (218.5.4);
• topdansatış ticarəti ilə məşğul olanlar (218.5.9);
• əhaliyə deyil, şirkətlərə iş görənlər və xidmət göstərənlər — vergi uçotunda olmayan şəxslərə göstərilən xidmətlər istisna olmaqla (218.5.10);
• aksizli və məcburi nişanlanmalı malların istehsalçıları (218.5.1);
• qızıl, zərgərlik məmulatları və almaz satanlar (218.5.11), xəz-dəri məmulatları satanlar (218.5.12);
• lisenziya tələb olunan fəaliyyətlə məşğul olanlar (icbari sığorta xidmətləri istisna olmaqla; 218.5.13);
• ilin əvvəlinə əsas vəsaitlərinin qalıq dəyəri 1 000 000 manatdan çox olanlar (218.5.6).

Tam siyahı — 218.5-ci maddədə.

Dərəcələr

220.1. Sadələşdirilmiş vergi (bu Məcəllənin 218.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş fəaliyyətlə məşğul olan və 218.1.2-ci maddəsində göstərilən vergi ödəyiciləri istisna olmaqla) bu verginin ödəyicilərinin malların təqdim edilməsindən, işlərin görülməsindən, xidmətlərin göstərilməsindən əldə etdiyi vəsaitin məbləğindən (ümumi hasilatının həcmindən) və satışdankənar gəlirlərdən 2 faiz dərəcə ilə hesablanır.

Dövriyyəsi 200 000 manatdan artıq olan ictimai iaşə müəssisələri üçün — 8 faiz, əhaliyə göstərilən xidmətlər üzrə POS-terminal vasitəsilə aparılan nağdsız ödənişlərdən isə 2026-cı il yanvarın 1-dən 3 il müddətinə — 6 faiz (220.1-1).

Nümunə. Rüb ərzində 30 000 manat dövriyyə olduqda: 30 000 × 2% = 600 manat, rübdən sonrakı ayın 20-dək ödənilir.

Hansı vergiləri əvəz edir

219.5. Sadələşdirilmiş vergini ödəyən hüquqi şəxs ƏDV-nin, mənfəət vergisinin , fiziki şəxs (hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən fiziki şəxs də daxil olmaqla) isə gəlir vergisinin və ƏDV-nin ödəyicisi deyil.

Bəyannamə

Hesabat dövrü — rüb (221.2). Bəyannamə rübdən sonrakı ayın 20-dək verilir və vergi həmin müddətdə ödənilir (221.3).