Vergi borcu: faiz necə hesablanır, hesab nə vaxt dondurulur və borcu necə öyrənmək olar

Qısa cavab: vergi vaxtında ödənilmədikdə ödənişin gecikdirildiyi hər gün üçün borcun 0,1 faizi məbləğində faiz hesablanır. Vergi orqanı əvvəlcə 5 gün ərzində ödəmək barədə bildiriş göndərir, ödənilmədikdə bank hesabında borcun 105 faizi həcmində vəsait dondurulur. Borcu 195-1, İnternet Vergi İdarəsi və ya xidmət mərkəzləri vasitəsilə öyrənmək olar.

Faiz

59.1. Vergi və ya cari vergi ödəməsi bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş müddətdə ödənilmədikdə, ödəmə müddətindən sonrakı hər bir ötmüş gün üçün vergi ödəyicisindən və ya vergi agentindən ödənilməmiş vergi və ya cari vergi ödəməsi məbləğinin 0,1 faizi məbləğində faiz tutulur.

Nümunə. 2 000 manat borc 90 gün ödənilməyib: 2 000 × 0,1% × 90 = 180 manat faiz.

Bildiriş və hesabın dondurulması

65.1. Vergi ödəyicisi vergi öhdəliyini bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədikdə vergi orqanı bu Məcəlləyə müvafiq olaraq hesablanmış və ya yenidən hesablanmış vergilərin, faizlərin və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının 5 gün müddətində ödənilməsinə dair vergi ödəyicisinə bildiriş göndərir.

Ödənilmədikdə vergi orqanı hesabda borc məbləğinin 105 faizi həcmində vəsaitin məxaric əməliyyatları üzrə dondurulması barədə banka (kredit və ya elektron pul təşkilatına) sərəncam verir (65.2). Dondurulmuş məbləğdən artıq vəsait üzrə ödəmə tapşırıqları icra edilir — yəni hesabın qalan hissəsindən istifadə etmək olar. Hesabda vəsait varsa, sərəncam banka daxil olduğu gün icra edilir (65.3).

Borc nə qədər müddətə tutula bilər

85.4. Vergi orqanları vergiyə cəlb edilən hesabat dövrü qurtardıqdan sonra 3 il ərzində vergi ödəyicisinin vergisini, faizləri və maliyyə sanksiyasını hesablamaq və hesablanmış məbləği yenidən hesablamaq, verginin, faizlərin və maliyyə sanksiyalarının hesablanmış (yenidən hesablanmış) məbləğini vergiyə cəlb edilən hesabat dövrü qurtardıqdan sonra [...] 5 il ərzində tutmaq hüququna malikdirlər.

Borcu necə öyrənmək olar

Dövlət Vergi Xidmətinin izahına görə (08.10.2026):

• Çağrı mərkəzi: 195-1;
• İnternet Vergi İdarəsi — gücləndirilmiş elektron imza (Asan İmza) ilə, «E-bəyannamə, ƏDV-DH və ŞHV» bölməsi vasitəsilə;
• vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzləri;
• borcun olub-olmadığını VÖEN üzrə Dövlət Vergi Xidmətinin saytında da yoxlamaq olar.

Rəsmi izahlar: Dövlət Vergi Xidməti — «Suallar və cavablar».